کپک خاکستری

کپک خاکستری

کپک خاکستری

کپک خاکستریکپک خاکستری

کپک خاکستری، بیماری قارچی شاخصی با پهنه تاثیرگذاری وسیع است . این بیماری بسیاری از صیفی جات، میوه ها، گل ها، درخت ها، بوته ها را آلوده می کند. تاثیرگذاری بیماری روی بافت های گیاهی ضعیف و همچنین گیاهان آسیب دیده بیشتر است. عامل اصلی رشد و تکثیر آن ، رطوبت می باشد. در واقع هرچه گیاه مرطوب تر باشد بیشتر مستعد به آلودگی  است. از آن جا که گسترش این بیماری بسیار سریع است، توان تخریب و پوسیدگی بسیار بالایی دارد.کپک خاکستری

معرفی قارچ عامل پوسیدگی:

  • بیماری کپک خاکستری توسط جنس  Botrytis و بیشتر توسط گونه Botrytis cinerea  ایجاد میشود.
  • این قارچ مهمترین عامل مسئول فاسد شدن سبزی و صیفی جات هستند.
  • این بیماری نه تنها در مزرعه باعث خسارات زیادی مشود بلکه پس از برداشت و در انبار هم باعث آسیب به محصولات شما خواهند شد.
  • اگر میوه های آلوده را در کنار میوه های سالم قرار دهید میوه های سالم شما به سرعت آلوده میشوند.
  • با توسعه ی کشت خیار و توت فرنگی های گلخانه ای این بیماری از اهمیت بیشتری برخوردار شده است.
  • دامنه میزبانی بسیار وسیعی دارند. حدود ۲۰۰ گونه گیاهی را مورد حمله قرار میدهند.

بیولوژی قارچ عامل بیماری:

  • قارچ Botrytis معمولا از طریق زخم ها نفوذ میکنند اما این قارچ از اندامی به نام اپرسوریوم هم برای نفوذ به بافت کوتیکول گیاهان استفاده میکند.
  • اپیدمی این قارچ معمولا در آب و هوایی سرد و مرطوب رخ می دهد.
  • در این شرایط عفونت و فرآیند اپرسوریوم تشدید خواهد شد.
  • مثلا در انگور قارچ برای ایجاد عفونت نیاز دارد که ۲۵ ساعت در دمای ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتی گراد و در رطوبت نسبی اشباع قرار بگیرد.
  • این قارچ قادر به رشد در محدوده ی دمایی بسیار گسترده ای است به طوری که توان زنده مانی در دمای ۲- تا ۳۲ درجه سانتی گراد را دارد.
  • البته شرایط مساعد برای رشد در دمای ۲۱ تا ۲۸ درجه سانتی گراد تامین می شود.
  • فعالیت قارچ در دمای پایین تر از ۲۱ بیشتر از فعالیت آن در دمای بالای ۲۸ می باشد.
  • همانطور که قبلا هم گفته شد رطوبت بالا نقش بسیار مهمی در میزان گستردگی این بیماری دارد.
  • این قارچ در زمستان به صورت اسکلروت در خاک زمستان گذرانی میکنند.
  • با مساعد شدن شرایط اسکوسپور ها آزاد شده و به گیاهان حمله میکنند.
  • تولید مثل جنسی موجب تنوع ژنتیکی در قارچ خواهد شد.
  • در طول فصل از طریق تولید مثل غیر جنسی کنیدی تولید میکنند.
  • این کنیدی ها با باد و باران منتقل شده و آلودگی های ثانویه را ایجاد میکنند.

میزبان های کپک خاکستری:

  • خیار
  • گوجه فرنگی
  • توت فرنگی
  • انگور ( میزبان پر اهمیت)
  • رز
  • مرکبات
  • سیب زمینی
  • و گونه های دیگری که از نظر اهمیت در رده های بعدی قرار میگیرند.

علائم بیماری:

  • کپک خاکستری نشانه های مختلفی در انواع گونه های گیاهی به جا می گذارد.
  • این بیماری به طور معمول (همانگونه که از نامش پیداست) باعث ایجاد پوشش کرکی و خاکستری روی گل ها، برگ ها و میوه های رسیده می شود.
  • اسپورهای خاکستری – سفید این بیماری به محض ایجاد آلودگی روی نواحی مختلف گیاه قابل مشاهده است.
  • آلودگی معمولا با لکه های دایره ای شکل قهوه ای آغاز می شود.
  • چندی بعد و با تولید حجم زیادی از اسپورهای خاکستری، پوشش کرکی شروع به شکل گرفتن می کند.
  • این حالت معمولا در یخچال روی توت فرنگی هایی که مدت زیادی نگهداری شده اند، قابل مشاهده است.
  • کپک خاکستری  می تواند باعث ایجاد لکه و حتی پوسیدگی برگ ها، گل ها و میوه ها شود.
  • در برخی گیاهان مانند رزها، این بیماری می تواند باعث ایجاد شانکر (زخم ها و لکه های موضعی به صورت فرو رفتگی) روی ساقه گیاه شود.

کپک خاکستری در انگور:

  • جوانه ها و شاخه های جوان انگور با آلودگی به رنگ قهوه ای در می آیند و خشک میشوند.
  • و اگر آلودگی به گل آذین برسد باعث پوسیدگی و سقوط آن خواهد شد.
  • قارچ از طریق زخم ها به انگور حمله کرده و خوشه را آلوده میکند.
  • انگورهای سفید قهوه ای شده و انگور های سیاه مایل به قرمز میشوند.
  • این بیماری در تمام تاکستان های جهان وجود دارد.
  • پیاز گل ها و حتی بذر گیاهان نیز در صورت وجود رطوبت بالا مستعد پوسیدگی توسط این عامل بیماری هستند.
  • این بیماری به طور کلی کیفیت محصول را کاهش میدهد.
  • تا به حال ژن مقاومی در برابر این قارچ شناخته نشده است.

کپک خاکستری در خیار:

  • در گلخانه هایی با رطوبت بالا و مدیریت ضعیف این بیماری بیشتر شیوع پیدا میکند.
  • کپک خاکستری در خیار به بافت های جوان و ترد خیار بیشتر حمله میکند.
  • بنابراین از دادن کود ازته بیش از حد به گیاه خودداری کنید.
  • کود ازته سبب رشد رویشی و ترد شدن بافت گیاه میشود.
  • بیماری پس از مدتی در آن قسمت از گیاه حالت کپک خاکستری پیدا میکند.
  • اگر قارچ به ساقه گیاه حمله کند قسمت های هوایی بعد از آن خشک خواهد شد.
  • در صورت آلودگی میوه ها روی آنها لکه های سخت تیره تشکیل میشود که همان اسکلروت ها هستند.

کپک خاکستری در توت فرنگی:

  • اما کپک خاستری روی توت فرنگی بیشتر به میوه ها خسارت میزند.
  • به سرعت روی میوه ی توت فرنگی رشد کرده و آن را غیر قابل استفاده میکند.
  • حتی پس از برداشت هم مشکل ایجاد خواهد کرد.
  • میوه ها پوسیده و پوشش خاکستری روی آن تشکیل شده و از بین میروند.

کپک خاکستری روی مرکبات:

  • روی میوه ها در ابتدا لکه های قهوه ای ایجاد میشود.
  • رفته رفته این لکه ها به پوشش خاکستری تبدیل میشود.
  • شاخه های به شدت آلوده خشک خواهند شد.
  • میوه های آلوده ریزش پیدا میکنند.
  • کیفیت محصول به شدت پایین می آید.
  • اگر آلودگی قبل از باردهی درخت اتفاق بیفتد ممکن است گلها به میوه نروند.

پیدایش نواحی آلودگی

  • نواحی جراحت دیده مثل شاخه های هرس شده (ضد عفونی نشده)
  • گلبرگ های پنهان
  • برگ های آسیب دیده و شاخه های شکسته
  • بذر های در حال رشد که در شرایط خنک و مرطوب باشند
  • قلمه ای از گیاهی با آلودگی گسترده ی Botrytis
  • برگ بیش از حد آبیاری یا کوددهی شدهکپک خاکستری

راه های کنترل

پیشگیری:

  • رعایت اصول بهداشتی
  • جمع کردن بافت های مرده از روی سطح خاک و خارج کردن و از بین بردن آن ها یکی از این اقدامات است.
  • البته این اقدام به تنهایی کافی نیست، چرا که این قارچ توانایی تولید ۶۰۰۰۰ اسپور روی بافتی گیاهی به اندازه ناخن دست را دارد.
  • گفتنی است برای ایجاد آلودگی یک اسپور هم کافی است.
  • جلوگیری از آسیب دیدن گیاه. با گیاه خود مهربان باشید و پس از هرس یا قلمه زنی بافت مورد نظر را ضد عفونی کنید.
  • تراکم گیاهان را کم کنید.
  • هرچه تراکم بیشتر باشد، سایه اندازی و رطوبت تجمع یافته بیشتر است.
  • این شرایط برای تکثیر هر نوعی از بیماری مساعد است.
  • ایجاد تهویه مناسب در گلخانه ها به منظور کاهش رطوبت
  • بیماری در شرایط خنک رشد بیشتری خواهد داشت بنابراین گرم کردن فضای گلخانه در کاهش بیماری موثر خواهد بود.
  • فریز کردن در دمای ۰ درجه سانتی گراد باعث تاخیر در رشد می شود.
  • اگرچه این روش به طور کامل زنده مانی عامل بیماری را مورد خطر قرار نمی دهد اما حداقل از تکثیر گسترده آن در شرایط بهتر جلوگیری می کند.کپک خاکستری

کنترل شیمیایی

  • روی گیاهانی که در معرض کپک خاکستری هستند به ندرت از روش شیمیایی استفاده می شود.
  • بیشتر قارچ کش ها نقش پشتیبانی دارند به این معنا که در صورت وجود احتمال وقوع و مهیا بودن شرایط محیطی از قارچ کش ها استفاده می شود.
  • در هر صورت اسپری کردن قارچکش های ذیل در صورت لزوم پیشنهاد می شود:
  1. کاپتان: برای انگور، بلوبری، آلو، هلو، توت فرنگی و گیلاس توصیه می شود. ( مقدار مصرف باید با مشورت گیاه پزشک انتخاب شود.)
  2. کلروتالونیل: در باغچه خانه و همچنین بر روی گیلاس و توت فرنگی و خیار استفاده می شود. (معمولا با غلظت ۲ میلی لیتر در لیتر)
  3. ایپردیون+کاربندازیم
  4. تیوفات متیل
  5. دیکلوفلوآنید
  6. همچنین: Copper Fungicides و Neem Oil

( برای مصرف هر کدام از سموم شیمیایی باید دقیقا طبق نظر کارشناس یا طبق دستور العمل درج شده بر روی محصول عمل کنید. استفاده بیش از حد از سموم در درجه اول به گیاه شما صدمه خواهد زد.)

این مطلب را نیز مطالعه کنید   شپشه آرد (Tribolium confusum)
4 پاسخ
  1. ایمان
    ایمان گفته:

    سلام ممنون از توضیحاتتون
    توی حیاتم تا باقچه دارم که یکش رو کلا ریحون سبز کاشتم و یک دیگه رو ریحون بنفش
    متاسفانه بیشتر از نصف ریحونای سبزم زرد شدن 🙁
    ۲ روز بعد هم به باقچه بغلی سرایت کرد و الان ریحونای بنفشمم دارن پژمرده میشن
    هیچ راه درمانی نداره؟

    پاسخ
  2. Arsin
    Arsin گفته:

    با سلام و خسته نباشید خدمت مدیریت محترم سایت,بهترین قارچ کش برای کنترل کپک خاکستری روی خیار گلخانه ای رو میخواستم معرفی کنید ومیزان مصرف رو,با تشکر

    پاسخ
    • مریم مظلوم
      مریم مظلوم گفته:

      با سلام
      به سایت خودتون خوش اومدید.
      در مقابله شیمیایی با کپک خاکستری خیار می تونید از سم کلروتالونیل ( داکونیل) استفاده کنید.
      طریقه مصرف هر سم با توجه به این که شرکت سازنده از چه دزی استفاده کرده فرق داره ، بنابراین برای تعیین مقدار دز مصرفی از اطلاعات برچسب محصول استفاده کنید.

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *