نسترن

نسترن

نسترن Rosa canina

نسترن Rosa canina

نسترن

نام فارسی  نسترن
نام رایج فارسی گل سرخ
نام انگلیسی dog-rose
نام علمی Rosa canina
خانواده Rosaceae

معرفی:

نسترن یا رز وحشی,گیاهی از جنس روزا در خانواده ی رزاسه است که معمولا با عنوان داگ روز شناخته می شود.این گونه رز وحشی بومی کشور های اروپایی از جمله بریتانیا و نروژ و همچنین شمال غرب آفریقا و شرق آسیا است.

دیگر نام های این گیاه:رزا کانینا- داگ رز- گل نسرین- نسترن جنگلی.

تمایل به این گل از زمان قرون وسطا در بین شوالیه ها,پادشاهان,ملکه ها,شاهزادگان و شاهزاده خانوم ها وجود داشته و شاهد خوبی مبنی بر تاریخ آن می باشد.اصطلاح گیاهشناسی آن (گل سرخ) است.

یکی از گلهای وحشی فوق العاده ای که در ایالت کلرادو یافته شده,به نام رز آلاسکا,که به طول 3 یا 4 فوت رشد می کند و دارای تنوع می باشد,به رنگ صورتی زیبا,شکوفه های معطر و به عنوان یک رز مقاوم در برابر خشکسالی از آن یاد شده است.می توان این گل را در سراسر کوه های غرب ایالات متحده یافت.

عادت رشد و فیزیولژی:

نسترن

ارتفاع: گونه های رز وحشی به صورت درختچه خزان کننده در طبیعت بدون هیچ کمکی رشد می کنند,به طور معمول به ارتفاع 1 تا 5 متر می رسند,هرچند گاهی می توانند بالا ترهم بروند.ساقه آن باریک و تیز است و به بالا رفتنش کمک می کند.

برگ: برگ ها 5 تا 7 برگچه

گل: گلها معمولا صورتی کمرنگ (عده ای هم سفید و قرمزو زرد) با 4 تا 5 سانتی متر طول و 5 گلبرگ است.به تنهایی با ریشه خود رشد می کنند(به این معنا که بدون کمک هایی که برای برخی از گل های رز مدرن انجام می شود,به خوبی در شرایط متنوع آب و هوایی رشد می کنند) در واقع تمام دیگر انواع گل رز که ما در حال حاضر پرورش میدهیم از همین گل ها نشأت گرفته اند,در نتیجه از جایگاه ویژه ای برخوردارند.

میوه: میوه آن به طول 5/1 تا 2 سانتی متر,بیضی شکل و به رنگ نارنجی و قرمز می باشد و با نام سای نورودون خوانده می شود.جدار داخلی میوه دارای الیاف باریک و ابریشمی است که درآن فندقه های سختی جای دارد.پس از خشک شدن دارای طعمی قابض و کمی شیرین با بویی ضعیف می باشد.قسمت گوشتی سای نورودون دارای مقدار زیادی ویتامین c,اسید سیتریک,اسید مالیک,قند و تانن است.دانه های آن دارای حدود 10% روغن بوده که به رنگ زرد کمرنگ متمایل به قرمز و دارای بویی مطبوع می باشد,البته دانه ها سمی است.

محیط رشد:

نسترن

خاک: گل نسترن در خاک سبک(شنی),متوسط (لومی) و سنگین (رس) رشد می کند,هرچند خاک رس سنگین خوب زهکشی شده را ترجیح میدهد.

نور: رشد مطلوب این گیاه در مناطق نیمه سایه جنگلی است.

نیاز آبی: نیاز به محیط مرطوب دارد.(به عنوان یک قاعده کلی:بهترین ناحیه برای رشد جایی است که مقدار زیادی نور خورشید دریافت کند و خاک به خوبی زهکشی شده باشد).

مقاومت: گل نسترن قادر به تحمل آب و هوای سرد با درجه حرارت تا 10 درجه سانتی گراد است و همچنین می تواند باد های قوی را تحمل کند.گونه های رز وحشی تمایل به رشد در شرایط سخت دارد اما حداقل یکی از آنها شناخته شده است که رشد بسیار خوبی در خاک مرطوب دارد(رزا پالوستریس).اگر قبل از زمستان مواد غذایی برایش تأمین شود رشد فوق العاده زیبایی خواهد داشت.

از گل نسترن به عنوان پایه برای پیوند با گونه های دیگر استفاده می شود.

تغذیه:

همه ساله در دو فصل بهار و پاییز کود حیوانى پوسیده را در اطراف نهال اضافه نموده و آن را خوب با خاک مخلوط کنید.

کودهاى شیمیایى نیز به رشد و گلدهى نسترن کمک مى‏کند از اواسط تا اواخر زمستان کودهاى فسفاته را پاى ریشه بریزید در اوایل بهار کودهاى داراى ازت و آهن و در اواخر بهار و اوایل تابستان عناصر شیمیایى مختلف (عناصر کم مصرف) را به نسبت‏هاى توصیه شده مورد استفاده قرار دهید.

کاربرد:

نسترن

این گیاه دارای برخی آنتی اکسیدان ها می باشد.میوه آن دارای ویتامین c می باشد و از آن شربت,چای و مربا تهیه می شود.این گل به علت داشتن خواص و ویتامین در طول جنگ جهانی دوم در ایالت متحده در باغ پیروزی کاشته شد,و هنوز هم در سراسر ایالات متحده,از جمله کنار جاده ها و در مناطق شنی و مرطوب,بالا و پایین خطوط ساحلی دیده می شود.

گل نسترن در قرن 18 و 19 برای درمان گزش سگ هار مورد استفاده قرار می گرفت و احتمالا از این رو به نام داگ رز یا گل رز سگ نامیده می شد.

گل نسترن در طب سنتی ایران به کار میرود.از مهمترین خواص دارویی آن می توان آرامش بخشی و التیام بیماری های قلبی را نام برد.به طور کلی ترکیبات گیاه نسترن شامل:کلسیم- سیترات ها- اسیدسیتریک – آهن- قند- مالات ها- اسید مالیک- نیاسین- اسید های آلی- پکتین- فسفر- رزین- نمک- تانین- ویتامین آ- ویتامین ب1- ویتامین ب2- ویتامین سی- ویتامین ای- ویتامین کا- ویتامین پی- موم

خواص دارویی:

نسترن

ملین- قابض- ادرارآور(پاک کننده مجاری ادراری)-برای درمان بیماری های ریوی و قفسه سینه- مواد مغذی- مبرد (یک عامل است که باعث کاهش حرارت غیر طبیعی بدن,تسکین عطش و احساس خنکی می شود),تونیک (یک عامل که سبب تقویت اندام های بدن و احساس خوب بودن میشود) البته کارگزارانی که به طور مداوم در معرض میوه های گل سرخ هستند,ممکن است دچار حساسیت و مشکلات تنفسی شوند.بعضی از این عوارض در واقع حساسیت نیستند بلکه پرز های ریز میوه ی گل سرخ هستند که مانند پشم بر روی پوست,تحریکات مکانیکی پوست ایجاد می کنند.

نگهداری:

برای حفظ شکل مورد نظر می توان آنها را کمی هرس کرد,به مراقبت چندانی نیاز ندارند.معمولاً نسترن برخلاف رز به هرس چندانى احتیاج ندارد. در فصول گرم فقط پاجوش‏ها را حذف مى‏کنیم اما هرس اصلى در اواخر زمستان قبل از بیدار شدن گیاه از خواب زمستانه صورت مى‏گیرد.
در این فصل با کوتاه کردن ساقه‏هاى نسترن مى‏توانیم آن را به شکل دلخواه در آورده و شاخه‏هاى اصلى‏اش را روى پرچین هدایت کنیم.
در صورتى که شاخه‏هاى اصلى‏دچارآفت‏زدگى یا پوسیدگى شده باشد با نگهدارى پاجوش‏ها و حذف شاخه‏هاى قدیمى مى‏توانیم به جوان نمودن نهال اقدام کنیم.

تکثیر:

ازدیاد نسترن به وسیله کاشت بذر و قلمه صورت مى‏گیرد. مراکز فروش گل و گیاه انواع رز و نسترنرا داخل ظروف پلاستیکى تولید نموده و براى کاشت مجدد و یا انتقال به گلدان بزرگتر آماده مى‏کنند.

فضای سبز:

هنگام تصمیم گیری برای اضافه کردن یک یا چند گونه از این گل ها به باغ خود,در نظر داشته باشید که آنها در در تمام فصل مانند بسیاری از گل های رز جدید شکوفا نیستند.این گل ها در بهار و اوایل تابستان شکوفا خواهند شد و پس از آن باغبان از رز هیپ استفاده می کند.

 

نکات مورد توجه:

۱ـ آبیارى را به طور مرتب انجام داده و بعد از خشک شدن خاک به آن آب بدهید. (در فاصله دو آبیارى خاک باید خشک باشد)
۲ـ گل‏هایى که عمرشان تمام شده با قیچى تیز از ناحیه دم گل حذف کنید.
۳ـ نسترن را در کنار نرده‏ها و یا جایى که قیم مناسب داشته باشد بکارید تا فرم بالا رونده خود را به دست آورد.
۴ـ از کاشت نسترن در سایه خوددارى فرمایید.

 

نویسنده:فهیمه رستگارنژاد

منبع

 

این مطلب را نیز مطالعه کنید   پیاز زینتی یا سیرک ( Allium )
2 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *