لکه برگی

لکه برگی

لکه برگی

لکه برگی

لکه برگی

مقدمه

بیماری لکه برگی از مشکلات معمولی است که باغبانان با آن مواجه می شوند. علائم این بیماری کاملا  واضح بوده و به صورت لکه های متراکم روی برگ مشاهده می شود.در شرایط وخیم لکه ها به هم می پیوندند و پس از مدتی کل برگ را فرا می گیرند. این بیماری در اکثر اوقات توسط قارچ ها و بعضا توسط باکتری ها ایجاد می شود.گفتنی است برخی حشرات هم گاها باعث ایجاد این علائم می شوند که البته قصد راقم توضیح این گونه از عوامل نیست. لکه برگی در نهایت باعث از بین رفتن کامل برگ ها می شود که البته در این مورد و طبق طبیعت گیاهان، درختان پیرتر و ریشه دار تحمل بیشتری نسبت به گیاهان جوان در مواجهه با این بیماری دارند.لکه برگی

میزبان

از درختان میوه و سایه گستر تا صیفی جات مانند گوجه فرنگی و سیب زمینی و همچنین گیاهان زینتی مانند آکمئا،شمعدانی، لاله عباسی و … ، همه را در بر میگیرد.عوامل ایجاد لکه برگی معمولا اختصاصی عمل میکنند، به این معنی که روی گیاهی خاص با جنس و گونه خاص تاثیر می گذارند.پهنه ی میزبانی این بیماری تا حدی گسترده است که تقریبا هر گیاه در معرض هجوم بک یا چند پاتوژن است.

اهمیت

با توجه به پهنه میزبانی گسترده، اهمیت شناخت لکه برگی هم بیشتر می شود. این بیماری با ایجاد اختلال در پیشروی مراحل فتوسنتز( پروسه ای برای ایجاد انرژی که سبب تقویت و رشد گیاه و در نهایت مقاومت و کیفیت بیشتر آن میشود) باعث تصعیف گیاه میزبان شده و در صورت دامنه دار شدن بیماری و افزایش طول مدت اثرگذاری تا 2 الی 4 سال بعد، باعث کاهش رشد گیاه و کیفیت محصول و همچنین افزایش حساسیت گیاه میزبان در مقابل دیگر بیماری ها و آفات موقعیت سنج  می شود. البته خوشبختانه لکه برگی در بیشتر اوقات روی تعداد محدود و همچنین مساحت کوچکی از برگ ها رویت می شودکه در این صورت خطری جدی برای گیاه محسوب نمی شود. لازم به ذکر است در مواقعی که لکه برگی هر سال رخ نمی دهد یا آخر فصل رشد مشاهده می شود، آلودگی گیاهان به این بیماری به شدت کمتر است.لکه برگی

شناسایی

لکه برگی در سایزها،رنگ ها و شکل های متنوعی بروز می یابد، این تنوع وابسته به نوع و گونه ی عامل بیماری،گیاه میزبان و عوامل محیطی (خاصه آب و هوا) است. به طور معمول لکه برگی ابتدا در انشعابات و شاخه های درونی یا نزدیک به خاک دیده می شود. در این فضا ها هم رطوبت بیشتری جذب شده هم گیاه کمتر در معرض نور خورشید قرار می گیرد. لکه ها به طور تصادفی روی گیاه رخ می نمایند، این تصادفی بودن به دلیل معلق شدن عامل بیماری توسط باد یا پاشیده شدن آن طی آبیاری یا باران می باشد. بسته به نوع عامل بیمازی زا لکه برگی ممکن است روی برگ، زیر برگ یا هر دو طرف آن ظاهر شود. همچنین لکه برگی در شکل های مختلفی مثل زاویه دار یا کروی، صاف یا لبه دار،فرو رفته یا برآمده مشاهده می شود. رنگ های لکه بسیار متنوع بوده و در طیف های مختلف از زرد تا زرد-سبز و از قرمز-نارنجی تا قهوه ای و سیاه گسترده است.سایز های مختلفی از لکه برگی مشاهده می شود،لکه های بزرگ نشانه ی آلودگی بلند مدت و لکه های کوچک نشان دهنده ی تازگی آلودگی می باشند.

لکه برگی

نحوه ی زیست

عوامل بیماری لکه برگی معولا در باقیمانده ی برگ ها زمستان گذرانی می کنند. در همین مدت شاخه ها و جوانه های گیاه را هم آلوده می کنند.در فصل رشد گیاه، اسپور پاتوژن ها توسط باد و باران روی گیاهان مستعد شروع به فعالیت، رشد و تکثیر می کند. اکثر بیماری های لکه برگی به آب یا رطوبت (به مدت حداقل 12-24 ساعت) برای ایجاد آلودگی نیاز دارد. بلوغ عوامل بیماری زا بین یک تا دو هفته به طول می انجامد.در این مرحله اسپور یا باکتری های جدید می توانند در تمام زمین کشاورزی پخش شوند، که این امر باعث شروع موج دوم لکه برگی یا آلودگی دیگر گیاهان می شود.این چرخه هر زمانی که وضعیت آب و هوایی مناسب باشد باز هم تکرار می شود. در نتیجه در سال های پر باران و مرطوب، پاتوژن های عامل لکه برگی می توانند در درخت ها یا سایه ی بوته ها زیست مطلوبی داشته باشند.


لکه برگی

لکه برگی در ایران

لکه برگی در ایران مانند کشور های دیگر روی گیاهان متنوع و توسط عوامل بیماریزای متفاوتی رخ می دهد، که به چند مورد از آن ها اشاره می شود:

1- لکه برگی ذرت: سال 90 در منطقه باجگاه مشاهده گردید. باکتری عامل Pantoea stewartii تشخیص داده شد.

2- لکه برگی گیاهان زینتی: سال 88 در گلخانه های تهران یافت شد. باکتری عامل Pectobacterium carotoverua تشخیص داده شد.

3- لکه برگی باقلا: سال 93 در گیلان و مازندران مشاهده شد.قارچ عامل

Alternaria alternata بود.

4-لکه برگی آکمئا ( گیاه زینتی): اولین بار توسط آقای مهندس میرحسینی مقدم در شهر لاهیجان شناسایی شد. عامل بیماری Glomeralla cigulata تشخیص داده شد.

5-لکه برگی یوکا: در سالهای 70 – 69 در گلخانه های تهران،ورامین ،کرج و شمال کشور مشاهده گردید. عامل بیماری Discochora yuccae شناخته شد.

راه های کنترل

1- بیشتر درختان بعد از ریزش برگ توانایی بازگشت به حالت اولیه را دارند ولی بهبود درخت در گرو جمع کردن و از بین بردن برگ ها و شاخه های مرده است.

2- جلوگیری از آبیاری بیش از حد می تواند تا حد زیادی شرایط زندگی را برای عوامل بیماری سخت کند.

3-سالم نگه داشتن گیاه و تقویت آن به عنوان یک اصل کلی همیشه جوابگوست.

4- استفاده از بذرهای صدعفونی شده و مطمئن

5-جایگزین کردن گیاه جدید (این راه حل در صورت آسان بودن یا پیشرفت غیرقابل کنترل بیماری توصیه می شود.)

6- استفاده از قارچ کش هادر مواقع لزوم. معمولا نیازی به استفاده نیست مگر این که کل گیاه چند سال متوالی در معرض عامل بیماری زا باشد.

 پ.ن:برای انتخاب روش مبارزه یا نوع سم مراجعه به گیاه پزشک الزامی است.

این مطلب را نیز مطالعه کنید   کنه تار عنکبوتی (Spider mite)
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *