شپشه آرد

شپشه آرد (Tribolium confusum)

شپشه آرد   Tribolium confusum   

شپشه آرد   Tribolium confusum

شپشه آرد

معرفی:

شپشه آرد یکی از آفات مهم محصولات انباری است که باعث خسارت اقتصادی بر کمیت و کیفیت آرد میشودو هر سال ۱۲ میلیون تن غلات مختلف را نابود میکنند.این خسارت در ایران گاهی تا ۱۰۰%محصول نیز میرسد.این حشرات در تمام نقاط دنیا یافت میشوند ولی در مناطق سردتر به انبارهای گرم محدود میشوند.به علت افزایش سریع جمعیت،محصول انباری را با مدفوع و پوسته های لاروی خود آلوده کرده و از مرغوبیت آن به شدت میکاهند.چنین آردی دارای بوی تند و زننده است و رنگ آن به سمت قهوه ای تیره تغییر میکند و مناسب پخت نخواهد بود.

مشخصات ظاهری:

شپشه آرد حشره ای­ است باریک با طول   ۳- ۴ میلی­متر ، رنگ یکنواخت قهوه­ ای مایل به قرمز یا قهوه­ای تیره، شاخک­ها هر چه به طرف نوک پیش می­رود پهن تر  می­شود. تخم این حشرات بیضی شکل و رنگ آن مایل به سفید و شفاف است. لارو کشیده و سفید رنگ و در پشت آن لکه های مایل به زرد دیده می­شود. شفیره از نوع آزاد و به رنگ کرم مایل به زرد است.

چرخه زندگی شپشه آرد : 

هر حشره­ ی ماده در طول یک سال حدود ۴۰۰-۳۵۰ تخم می­گذارد. تخم­های گذاشته شده بر حسب شرایط محیط ۱۰-۶ روزه باز شده و لارو­های جوان بیرون می­آیند. این لارو­ها که بسیار فعال هم هستند، بلافاصله شروع به تغذیه از آرد کرده  و ضمن آن دالان­هایی در جهات مختلف بوجود می­ آورند.توده لاروها در آرد به صورت گلوله های آردی که در تار تنیده شده خودنمایی میکنند.با کمی به هم زدن آرد آلوده به شپشه متوجه وجود توده های لاروی یا حرکت حشرات  میشوید. لاروها در طول زندگی ۷ تا ۸ بار پوست اندازی می­کنند تا به رشد نهایی خود برسند. لارو تبدیل به شفیره می­شود،به سرما حساس بوده و رطوبت بالارشد و نموآن را سرعت می­بخشد. بنابر این اگر آردی که تهیه میکنید را در جای مرطوب قرار دهید به تنفس شدید لاروها کمک خوبی کردید و به زودی آردی قهوه ای و تلخ مزه خواهید داشت. حشرات بالغ به ندرت پروازمی­کنند و می­توانند بیش از سه سال زنده بمانند. چرخه زندگی ۱۲-۷ هفته طول می­کشد که وابستگی زیادی به دمای محیط دارد. (فرحان کچیلی، دانشگاه شهید چمران)

شپشه آرد

کنترل فیزیکی و مکانیکی:

این روش بیشتر در شرایط بسته و محدود مثل منازل یا انبارهای کوچک قابل اجراست.که از مهمترین این روشها میتوان به ،به کار بردن سرما اشاره کرد.به این معنی که اکثر حشرات بین حرارت ۵تا ۱۰ درجه به حالت غیر فعال در می آیند و گاها از بین میروند.البته ناگفته نماند در حالت خواب زمستانه (دیاپوز) تا ۲۰- درجه را هم تحمل میکنند.پس بهتر است بالافاصله بعد از تهیه آرد آن را در یخچال منزل نگه داری کنید.

همچنین در حرارت های بالا(۵۶-۵۵) درجه به مدت سه ساعت ،تمام مراحل آفت حتی تخم را از بین میبرد .البته در موفقیت این مبارزه پخش یکنواخت درجه حرارت در داخل مواد انبارشده اهمیت بسیاری دارد که اجرای این روش محدودیت هایی در منزل دارد.

در خصوص مبارزه مکانیکی در کارخانجات، آرد را از میان دو صفحه دندانه دار که با سرعت زیادی به دور خود میچرخد عبور میدهند،ذرات آرد و مراحل مختلف بیولوژیکی کنه ها و سایر حشرات به شدت به دندانه ها برخورد کرده و از بین میروند.در منزل نیز میتوان با استفاده از الک ریزکه آرد را از خود عبور دهد، حشرات بالغ را جدا کرد.

شپشه آرد

 

استفاده از امواج کوتاه و بلند الکترومغناطیسی:

امواج ماکروویو بخشی از طیف الکترومغناطیسی هستند که از طریق تولید دمای بالا در مواد غذایی می­توانند برای کنترل شپشه آرد و یا حتی سایر آفات غلات در منزل میتواند به کار برده شوند.به این معنی که ماکروویو میتواند امواج کوتاه با فرکانس بالا را به گرمایی حدود۸۵-۷۶ درجه تبدیل کند و باعث مرگ آفات شود.

استفاده از پرتو­های یون­ساز:

پرتو گاما به جهت داشتن قدرت نفوذ بالا با شکستن پیوند­های شیمیایی یا تولید یون­ها و رادیکال­های آزاد باعث ایجاد آسیب در موجودات هدف می­گردد و حداکثر دز لازم برای کنترل حشرات ۸۷۰ گراد می­باشد و گونه­ هایی که تحت تأثیر دز فوق قرار می­گیرند، دچار نر اقیمی، اختلال در عمل تولید­مثل و حتی مرگ می­شوند. یکی از متداول­ترین منابع تولید اشعه­ ی مزبور، کبالت ۶۰ می­باشد که برای کنترل آفات انباری مورد استفاده قرار می­گیرد.

استفاده از رطوبت نسبی:

رطوبت نسبی از عوامل پر اهمیت در نحوه رشد و تکثیر حشرات است. چون در محیط کاملا خشک و فاقد رطوبت قدرت فعالیت حشرات بی نهایت پایین می آید،اما به علت وجود آب و رطوبت در ساختمان طبیعی غلات،با کنترل رطوبت نمیتوان موفقیت کسب کرد.به ابن معنی که محیط خشک و خنک بهترین راه نگهداری و پیشگیری از شپشه آرد میباشد. از طرفی با افزایش رطوبت نسبی تنفس به شدت در حشرات افزایش می­یابد، کاربرد سموم تدخینی در این حالت باعث افزایش مرگ و میر می­شود.

کنترل بیولوژیکی:

پنجاه و شش گونه از بند پایان، ۳۱ گونه حشره و ۲۵ گونه از کنه­ ها، دشمنان طبیعی آفات انباری می­باشند (Adler et al., 2002). از پارازیتوئیدهای   پلی­فاژ آفات انباری می­توان به Lariophagus distinguendus از خانواده Chalcidoidea و Anisopteromalus ealanrae از خانواده Pteromalidae و Holepyris sylvanidis از خانواده Bethylidae اشاره کرد.

کنه (Prostigmata: Acarophenacidae (Acarophenax lacunatus پارازیت تخم، لارو و بالغ شپشه قرمز آرد می­باشد. زنبور Theocolax elegans Hymenoptera:Pteromalidae  پارازیتوئید تخصصی تخم Rhyzoperta dominica بوده و سبب کاهش نتاج این حشره می­گردد .

از نماتدهای بیماری­زای حشرات، گونه Steinernema riobrave  قدرت بیماری­زایی شدیدی روی لارو، شفیره و حشرات­کامل Tribolium Castaneum  دارد (Ramos et al., 2002). باکتری Bacillus thuringiensis برای کنترل لارو بال پولک­داران آفات انباری استفاده می­شود . قارچ­های Beauvaria bassiana  و Metarhizium anisopliae سبب ایجاد بیماری در حشرات می­شوند.

کنترل شیمیایی:

اگر روشهای بالا جوابگوی مشکل شما نبود میتوانید با در نظر گرفتن حجم انبار از روش کنترل شیمیایی استفاده کنید.نکته ای که در استفاده از سموم وجود دارد اینست که برای استفاده از این نوع سم به دلیل تدخینی بودن آن که از راه تنفس تاثیر گذار است حتما با یک متخصص گیاهپزشک مشورت کنید.سموم توصیه شده فسفید آلومینیوم ۵۶%blanket  با نام تجاری فستوکسین(قرص) به میزان ۵-۳ گرم فسفسن در هر متر مکعب فضای مسدود میباشد.به هیچ وجه از این سم در محیط منزل و یا حتی کابینت ها استفاده نکنید و ترجیحا محدود به انباری یا فضای بسته خارج از منزل نمایید.

منبع:

(http://agspsrv34.agric.wa.gov.au/ento/pestweb/Query1_1.idc?ID=-1781498623)

http://ento.psu.edu/extension/factsheets/flour-beetle

Cherry et al., 2005; Michalaki et al., 2006

Subramanyam and Roesli, 2000

Wang, S., Tang, J., Johnson, J.A., Mitcham, E., Hansen, J.D., Cavalieri, R.P., Bower, J., Biasi, B., 2002c. Process protocols based on radio frequency energy to control field and storage pests in in-shell walnuts. Postharvest Biol. Technol. 26, 265–۲۷۳٫

 باقری زنوز، ابراهیم، ۱۳۸۴٫ آفات فرآورده های انباری و روش های مبارزه، جلد اول،سخت بالپوان زیان آور محصولات غذایی و صنعتی،چاپ دوم، انتشارات مرکز نشر سپهر، تهران ،ص ۳۰۹٫

 

این مطلب را نیز مطالعه کنید   موش ورامین Nesokia indica
6 پاسخ
  1. كتايون گفته:

    با عرض سلام یک سوال از حضورتان دارم
    من در منزل نان میپزم و متاسفانه بسته آردی که به تازگی خریده ام دارای کرم های کوچک زرد رنگ است
    آیا پس از رد کردن آرد از صافی و جدا شدن کرمها استفاده از آرد برای طبخ نان، ضرر خواهد داشت یعنی ممکن است باعث بیماری شود؟

    پاسخ
  2. طیبه گفته:

    سلام من تو آرد ذرت یک حشره کوچیک دیدم ۀیا باید همه آرد ذزتم رو دور بریزم یا نه میشه دیگه ازش استفائه کرد ممنون میشم جواب بدید

    پاسخ
    • مریم مظلوم گفته:

      سلام وقت بخیر
      با جدا کردن حشره از آرد اگر تعداد محدود باشه میتونید از آرد استفاده کنید

      پاسخ
  3. سعید گفته:

    یک کیسه ارد توی خونمون کرم زده ایا کرماش خطرناکه چون توی زیرزمین خونه پخش شدن ممنون از پاسختون ممنون

    پاسخ
    • مریم مظلوم گفته:

      سلام وقت بخیر
      کرم ها برای سلامتی شما که خطرناک نیستن اما کیفیت آرد شما رو پایین میارن و بعد از یک مدت آردها گلوله گلوله میشن

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *