شانکر ساقه

شانکر ساقه

شانکر ساقه

شانکر ساقه

شانکر ساقه

شانکر ساقه یک بیماری قارچی در مزارع سویا می باشد که به وسیله چندین جنس از قارچ های گونه Diaporthe sp ایجاد می شود. این بیماری معمولا قسمت های پایینی ساقه را درگیر می کند و در صورت عدم کنترل و فراهم بودن شرایط خسارت بالایی را به محصول وارد می آورد. فارق از اینکه کدام جنس از قارچ بیماری را ایجاد کرده ، تشخیص و کنترل آن به یک نحو انجام می پذیرد.

شانکر یا انتراکتوز به انواع بیماری های گیاهی که باعث به وجود آوردن بافت مرده روی گیاه می شوند اطلاق می شود. شانکر ساقه در بسیاری از مناطق که کشت سویا در آن ها صورت می پذیرد یک بیماری نسبتا شایع است. خسارت شانکر ساقه میتواند در حد آسیب به بخش هایی از گیاه تا از بین بردن کل گیاه باشد. این بیماری معمولا به صورت پراکنده وقوع پیدا می کند اما در برخی موارد در سطح وسیعی از مزارع انتشار پیدا کرده و می تواند خسارت قابل توجهی را وارد کند.

نشانه ها

نشانه های اولیه ابتلا به این بیماری به وجود امدن زخم هایی به رنگ قرمز و قهوه ای در انشعابات و دمبرگ ها در قسمت پایینی گیاه می باشد. این زخم های کوچک در محل گره گسترش پیدا کرده و تبدیل به شانکر های کشیده و فرورفته شده و به رنگ قهوه ای تیره در می آیند که می توانند به سمت بالا و پایین ساقه گسترش یابند . زخم ها معمولا در ناحیه گره به وجود امده و در همان محل می مانند اما احتمال گسترش ان ها به نزدیکی زمین وجود دارد که در این صورت به آسانی با پوسیدگی های فیتوفترایی اشتباه می شوند . در برخی موارد کلروز و تغییر رنگ در داخل ساقه نیز دیده می شود که می تواند باعث توقف رشد غلاف دانه ها شود.

نکروز و کلروز در برگ ها نیز از نشانه های این بیماری بوده و دیده شدن گیاهانی با برگ های خشکیده و متصل به گیاه در انتهای فصل یکی از نشانه های وجود این بیماری در محل می باشد

ممکن است در گیاهان از بین رفته به وسیله این بیماری نقاط کوچک و سیاهرنگی به صورت گروهی یا تکی روی ساقه دیده شوند که این نقاط پریتسیا نام دارند و وظیفه تولید اسپور در قارچ را به عهده دارند.

شانکر ساقه

نمونه ای از زخم های قرمز قهوه ای در اثر شانکر ساقه

شرایط و زمان بروز بیماری

ابتلا به بیماری در اول فصل و در مراحل نخست رشد رویشی صورت می پذیرد اما نشانه های ابتلا به بیماری تا شروع مرحله تولید مثلی گیاه بروز پیدا نمی کنند. آب و هوای مرطوب و بارانی ،خصوصا در اول فصل، شرایط مناسب را برای ایجاد و اپیدمیک شدن بیماری فراهم می کند . اگرچه تولید اسپور های ثانویه نیز می تواند منجر به ایجاد بیماری شود اما تاثیر ان در گسترش بیماری چشمگیر نیست.

نشانه های بیماری معمولا از اواخر تیرماه تا زمان برداشت دیده می شوند. زهکشی نامناسب نیز می تواند شرایط مناسب را برای رشد بیماری فراهم کند .

شانکر ساقه

گسترش شانکر به چندین گره

خسارت بیماری

خسارت بیماری شانکر ساقه در ارقام ضعیف و شرایط مناسب رشد بیماری می تواند تا ۵۰ درصد محصول باشد. شانکر ساقه می تواند منجر به مرگ زودرس گیاهان در سطح وسیعی از مزرعه شود که این گیاهان دانه های کمتر و کوچکتری خواهند داشت. در صورتی که گیاه در مراحل اولیه رشد خود به ابن بیماری مبتلا گردد و شرایط برای اب و هوایی برای گسترش بیماری فراهم باشد بیشترین خسارت و کاهش محصول به وجود خواهد امد. در حالی که ابتلا به بیماری در مراحل زایشی خسارت کمتری را به همراه دارد. در صورت استفاده از ارقام نسبتا مقاوم، تنها ابتلای بسیار زودهنگام بر کاهش محصول تاثیر خواهد داشت.

 

کنترل بیماری

قارچ Diaporthe قابلیت زنده مانی چندین ساله در بقایای گیاهی و خاک را دارا می باشد. اگرچه دانه ها نیز می توانند به این قارچ مبتلا شده و عامل انتقال باشند اما معمولا اسپور های داخل بقایا منبع اصلی انتقال هستند. در نتیجه دفع صحیح باقی مانده های گیاهی در کاهش شدت بیماری در سال بعد موثر می باشد. برخی از علف ها نیز به عنوان میزبان مخفی این قارچ عمل می کنند. قارچ در این میزبان ها وجود دارد اما در بسیاری از موارد نشانه بیماری در این علف ها دیده نمی شود.

بهترین راه مقابله با شانکر ساقه استفاده از ارقام مقاوم به این بیماریست . همچنین تحقیقات نشان داده استفاده از قارچ کش به همراه ارقام نامقاوم تاثیر لازم را نخواهد داشت اما استفاده از قارچ کش در مراحل رشد اولیه در ارقام نسبتا مقاوم می تواند در کنترل بیماری موثر باشد. همچنین تناوب کشت با گیاهان غیر میزبان مانند گندم ، ذرت و سورگوم نیز در زمین های دارای سابقه بیماری موثر بوده و در صورت ابتلای شدید به این بیماری تناوب کشت تا دو سال برای کاهش شدت بیماری توصیه می شود.

 

این مطلب را نیز مطالعه کنید   کنه تار عنکبوتی (Spider mite)
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *