بادرنج بویه

بادرنجبویه، گیاهی با خاصیت دارویی

 بادرنجبویه Lemon balm

بادرنجبویه Lemon balm

 

معرفی بادرنجبویه :

بادرنجبویه

بادرنج بویه با نام انگلیسی Lemon balm  و نام علمی Melissa officinalis شناخته می شود. این گیاه متعلق به خانواده نعناییان است و با نام های دیگری از جمله وارنگ بو ، فرنجک و یا ملیس شناخته میشود. این گیاه از گیاهان دارویی معطر چندساله بوده درمناطق کوهستان به صورت خودرو رشد میکند. عطر و طعم این گیاه بی نظیر بوده و به همین علت پرورش داده می شود.این گیاه از جمله گیاهان اساطیری است که استفاده از آن به روم و مصر باستان باز میگردد . با توجه به اینکه این گیاه خاصیت دارویی داشته و غالب افراد به مناطق بکری همچون دامنه ی کوه ها دسترسی ندارند، میتوان این گیاه را به راحتی در منازل پرورش داد که در ادامه به آن میپردازیم .

بادرنجبویه علاوه بر قابلیت کاشت در باغچه و گلدان ، بدون کود دهی به بار مینشیند . اگر باغچه ی خلوتی دارید و قصد دارید در مدت کوتاهی آن را سرسبز کنید بادرنجبویه میتواند یکی از منسب ترین انتخاب هایتان باشد . این گیاه رشدی شبیه به نعنا دارد و به اندازه نعنا از محبوبیت بر خوردارد است. بادرنج بویه از گیاهان خود گشن به شما می رود که به راحتی بذر خود را پراکننده می کند. از نظر کاربرد در فضای سبز این گیاه را می توانید به عنوان گیاه مرزی استفاده کنید.از برگ های این گیاه می توان برای خوش طعم کردن چای ، سالاد و غذا استفاده کرد.در این مقاله ابتدا شمارا با ویژگی های ظاهری بادرنجبویه آشنا میکنیم و در ادامه چگونگی کاشت بادرنجبویه در گلدان یا باغچه، خواص و مضرات آن را خواهید فهمید .

ویژگی های ظاهری بادرنجبویه

  • گیاهی چند ساله است.
  • این گیاه خانواده ی نعناسانان میباشد.
  • فرم رشد بوته به صورت پر پشت است.
  • گیاهی علفی است و ریشه های کم عمقی دارد.
  • به طور کلی این گیاه بومی مناطق اروپای جنوبی و مدیترانه است.

گل 

  • گل ها در ابتدا زرد رنگ و بعدبه رنگ بنفش در می آیند.
  • گل ها به شکل لوله ای دولبه هستند.
  • گل های نر دارای ۴ پرچم میباشند.
  • دارای تقارن دو طرفه هستند.
  • گل آذین به شکل سنبله است.
  • گلدهی در تابستان اتفاق می افتد.
  • گل ها از زاویه ی کنار برگ ها خارج میشوند.
  • گل های ریزی دارند.
  • گل ها پر از شهد بوده و جاذب زنبور عسل هستند.

ساقه

  • تا ارتفاع ۳۰-۱۲۵ سانتی متر رشد میکنند.
  • ساقه ها پوشیده از کرک هستند.
  • سطح مقطع ساقه های این گیاهان چهارگوش میباشد.

برگ

  • برگ ها به رنگ سبز تیره هستند.
  • تخم مرغی شکل هستند.
  • حاشیه ها کنگره دار است.
  • برگ های این گیاه معطر( رایحه نعنا) است.
  • که از آن در رایحه درمانی استفاده میکنند.
  • آرایش برگ ها به صورت متقابل است.

انواع بادرنجبویه:

  •  Citronella officinalis
  •  Lemonella officinalis
  •  Quedlinburger officinalis
  •  Lime officinalis
  • Variegata officinalis 
  • Aurea officinalis 

نگهداری گیاه بادرنجبویه:

بادرنجبویه

نور:

  • این گیاه نسبت به نور حساس نیست.
  • به همین جهت می توانید بادرنج بویه را در فضای داخلی خانه نیز پرورش دهید.
  • بهتر است که گیاه در روز حداقل ۵ ساعت نور ملایم را دریافت کند.
  • اگر نور کافی به گیاه نرسد، گیاه شما رشد علفی پیدا خواهد کرد.
  •  سایه را به خوبی تحمل میکند.
  • در نور نامطلوب کمرنگ تر خواهند شد.
  • عطر و طعم بهتری در نور مناسب خواهند داشت.

آب:

  • به عنوان یک قانون کلی زمانی که گیاه بادرنج بویه حالت پژمردگی پیدا کرد باید آبیاری را انجام دهید.
  • به صورت عمومی آبیاری تمامی گیاهان به فاکتور های متعددی بستگی دارد.
  • به عنوان مثال زمان آبیاری بادرنج بویه به میازن نور، دما و … بستگی دارد.
  • در واقع آبیاری در مناطقی با اقلیم خنک کمتر از مناطقی با اقلیم گرم و خشک صورت می پذیرد.
  • به هر حال شما باید فواصل آبیاری با با توجه به منطقه و اقلیم شهر خود تعیین کنید.
  • آبیاری را به صورت عمیق انجام دهید.
  • قبل از آبیاری بعدی سطح خاک باید کاملا خشک شده باشد.
  • بادرنج بویه ای که در گلدان کاشته شود در آب و هوای گرم ممکن است به آبیاری روزانه نیاز داشته باشد.

خاک:

  • در بستر خاک لومی شنی بهتر رشد میکنند.
  • خاک باید دارای زهکشی مناسب باشد.
  • خاک باید از نظر مواد آلی غنی باشد.
  •  در صورت استفاده از خاک مناسب تر، گیاه طعم بهتری خواهد داشت.
  • اسیدیته مناسب برای رشد این گیاه ۶ تا ۷ است. در واقع این گیاه خاک اسیدی یا خنثی را می پسندد.
  • به همین جهت بادرنج بویه در شهرهای شمالی به وفور یافت می شود.

مالچ:

  • اگر شما به اندازه ۳ تا ۶ سانتی متر بر روی سطح خاک از مالچ ارگانیک استفاده کنید. کیفیت خاک افزایش پیدا خواهد کرد.
  • همچنین کاربرد مالچ باعث می شود تغییرات سطح خاک نسبت به تغییرات اقلیم ملایم تر صورت بگیرد.
  • تبخیر نیز از سطح خاک کمتر خواهد شد.
  • بعد از مدت زمانی که حس کردید مالچ کیفیت خود را از دست داده است می توانید مالچ را عوض کنید.
  • با اینکار شما از تکثیر افات و گسترش بیماری های قارچی جلوگیری خواهید کرد.

کوددهی:

 بادرنجبویه

  • اگر شما از مالچ ارگانیک استفاده کنید، استفاده از کود کمتر مورد نیاز خواهد بود.
  • شما می توانید در بهار در زمان رشد گیاه از کوددهای کامل رشد استفاده کنید.
  • همچنین بعد از هر برداشت کوددهی می تواند موثر واقع شود.
  • برای کوددهی بادرنج بویه از یک برنامه سبک استفاده کنید.
  • کوددهی بیش از حد این گیاه موجب کاهش طعم و عطر می شود.
  • برای کوددهی این گیاه می توانید از کوددهای۲۰-۲۰-۲۰  یا از کود های مخصوص سبزیجات استفاده کنید.

هرس و تربیت :

  • بادرنج بویه گیاهی مهاجم است.
  • بدین جهت بهتر است این گیاه را در گلدان بکارید.
  • همچنین برای جلوگیری از گسترش بیش از حد این گیاه اجازه ندهید گل ها به بذر بروند.
  • زمانی که ارتفاع این گیاه به ۶۰ سانتی متر رسید برای جلوگیری از گلدهی می توانید ارتفاع گیاه را با سر شاخه زنی کم کنید.
  • میتوانید انشعابات اضافی را حذف کنید.
  • در پاییز میتوانید گیاه را قطع کنید و ریشه ها را درخاک باقی بگذارید.

مشکلات مربوط به نگهداری بادرنجبویه:

بادرنج بویه از جمله گیاهان مقاوم به بیماری است.

اما اگر شما بیش از حد آبیاری را انجام دهید و محیط گیاه شما مرطوب باشد احتمال بیماری های قارچی و ریشه ای افزایش پیدا میکند.

  • مستعد پژمردگی ورتیسیلیومی هستند.
  • میتوان با هرس از این بیماری جلوگیری کرد.
  • سعی کنید آبیاری را در اول صبح انجام دهید که برگ ها برای خشک شدن تا پایان روز زمان داشته باشند.
  • همچنین سعی کنید بر روی برگ ها آب نریزید و از طوقه آبیاری را انجام دهید.
  • برای اینکار میتوانید از سیستم های نوین ابیاری استفاده کنید.
  • به منظور ایجاد تهویه مناسب فاصله هر ۲ گیاه باید حداقل ۶۰ سانتی متر باشد.
  • با تنک کردن گیاه می توانید به این فاصله برسید.
  • از تجمع برگ و ساقه جلوگیری کنید.
  • با قارچ کش های مخصوص قابل درمان هستند اما ما به شما پیشگیری از به وجود آمدن بیماری را پیشنهاد میکنیم.
  • به طور کلی به آفات مقاوم هستند.

کاشت بذر بادرنجبویه

  • در آب و هوای خنک کاشته میشود. (اواخر زمستان)
  • کاشت این گیاه از اسفند تا اواسط فروردین ادامه میابد.
  • دمای جوانه زنی بذربادرنجبویه ۲۰ درجه سانتی گراد میباشد.
  • باید در عمق کم کاشته شود.
  • بذرها برای جوانه زنی به نور نیاز دارند.
  • بنابراین با کاشت بذر در عمق زیاد مانع رسیدن نور به بذر ها نشوید.
  • آبیاری بعد از کاشت باید در حد رطوبت خاک انجام شود.
  • ۱۲تا ۲۱ روز طول میکشد تا بذر به جوانه زنی برسد.
  • ۳۰تا ۴۰روز بعد از کاشت به بلوغ میرسد.
  • نشا بادرنجبویه را بعد از ظهور برگ حقیقی به گلدان اصلی یا باغچه منتقل کنید.
  • فاصله ی کاشت در باغچه باید ۴۵ سانتی متر باشد.
  • جهت خرید بذر بادرنجبویه میتوانید به بخش فروشگاه همین سایت مراجعه نمایید.

بادرنجبویه در باغچه یا گلدان؟

اگر قصد پرورش بادرنجبویه در باغچه را دارید ، بهتر است آن را در ظرفی قرار داده و سپس نشا آن را در باغچه بکارید. زیرا این گیاه از طریق ریشه های زیرزمینی گسترده میشود و ممکن است مساحت زیادی از باغچه ی شما را اشغال کند. هم چنین گیاه ترجیح میدهد در بخش خنک تر باغچه و محلی که از آفتاب محافظت شود رشد کند و نیاز دارد تا دائما خاک را مرطوب نگه دارید.گیاهانی که دراین شرایط رشد کنند برگ هایی پهن ،با طراوت و آبدار تر خواهند داشت. .  بعد از یخبندان، در بهار ریشه ها دوباره شروع به رشد میکنند. بادرنجبویه ریشه هایی کم عمق با رشدی سریعی دارد ؛ بنابراین برای کاشت در سینی ها و گلدان های کم عمق خانگی( ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر ) نیز مناسب است.

روش های تکثیر

  • کاشت بذر
  • تقسیم ریشه
  • قلمه زدن ساقه
  • کشت بافت
  • Self sowing

 

برداشت بادرنج بویه:

  • بعد از آنکه گیاه شما از حالت نشا در آمد می توانید برداشت را انجام دهید.
  • ظهرهنگام بالاترین عطر و طعم را دارند.
  • شما هر زمانی که مد نظرتان باشد می توانید این گیاه را برداشت کنید. بهترین زمان برداشت برای این گیاه صبح ها است.
  • برگ ها همراه با ساقه برداشت شود.
  • سعی کنید مرتبا برداشت داشته باشید.
  • اگر گیاه را در باغچه خود کاشته اید ، به صورت منظم برگ ها را بدراشت کنید که این گیاه بیش از حد باغچه را در بر نگیرد.

نگهداری پس از برداشت 

  • برگ ها را پس از برداشت در آفتاب پهن کرده و خشک کنید.
  • آنها را در ظروف عایق به هوا نگهداری کنید.
  • مدت نگهداری برگ خشک ۶ ماه است.
  • نگهداری برگ تر در فریزر سه روز میباشد.

خواص بادرنجبویه

اگر به دنبال پرورش گیاهی با خاصیت دارویی و عطر دلپذیر برای بهار هستید پیشنهاد ما به شما بادرنجبویه است. از برگ های این گیاه بعنوان چای عصرانه استفاده کنید،یا در آشپزی آن را به کار گیرید. از جمله خواص بادرنجبویه:

  • برگ های معطر
  • آرامبخش ( استفاده در رایحه درمانی)
  • کمک به عملکرد بهتر اعصاب
  • رفع مشکلات گوارشی
  • رفع ناراحتی های معده
  • درمان کولیک
  • افزایش نیتریک اسید
  • درمان بیخوابی
  • کاهش علائم PMS
  • افزایش فشار خون
  • از بین بردن محل تاول های ویروسی

بادرنجبویه را چگونه مصرف کنیم؟

مصرف بادرنجبویه

  • پودر برگ ها ی خشک شده
  • به عنوان ضماد
  • تازه خوری برگ های تازه
  • استفاده از روغن بادرنجبویه
  • استفاه از عرق بادرنجبویه
  • چای بادرنجبویه
  • به عنوان ادویه
  • افزودنی به ماست و نوشیدنی

دز مصرف 

دز مصرف با توجه به هدف مصرف و وضعیت جسمانی افراد متفاوت است. اما به طور متوسط با مصرف روزانه ۲-۳ گرم بادرنجبویه به مدت ۲ ماه تاثیرات آن را مشاهده خواهید کرد.

حساسیت زایی بادرنجبویه

  • در صورت مصرف طولانی مدت و بی وقفه در افرادی  با سیستم های بدنی حساس ممکن است شاهد عوارض جانبی باشیم.
  • عوارضی مانند سردرد ، درد معده ، واکنش های آلرژیک ، افزایش دمای بدن و…
  • حتما قبل از مصرف روی ناحیه ی داخلی ساعد خود امتحان کنید.
  • درصورتی که دچار فشار خون بالا هستید از مصرف بادرنجبویه خودداری کنید.

قیمت بادرنجبویه

قیمت بذر

قیمت برگ خشک بادرنجبویه

قیمت عرق بادرنجبویه  

نویسنده : نسیم خدابنده لو و مهتاب حلمی

منبع : پادینا گل  

این مطلب را نیز مطالعه کنید   سبزی شاهی
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *